X
GO
da-DKkl-GL
Apeqqutigineqarajuttut 18-it

Qupperneq una suliffeqarnermut tunngatillugu apeqqutinik arlalinnik imaqarpoq. Apeqqut pineqartoq ujaruk akissutissarsillugulu.

1. Soraarsitaavunga. Qanoq iliorsinnaavunga?

Soraarsitsineq piffissalerlugu tamatigut allakkatigut pisassaaq.

  • Soraarsitsineq allaganngorlugu pissavat. Atsiussanngilat arlaannik nalornissuteqaruit.
  • Najukkami SIP imaluunniit SIK (telefonikkut) ingerlaannartumik attaveqarfigiuk, taamaalillutit nalilertissinnaaniassagakku soraarsitsineq pissusissamisoornersoq.
  • Ikiorsiissutinik pisartagaqassaguit kommunimi suliffeqanngitsutut nalunaartariaqarputit suliffeerunnermilu ikiorsiissutinik imaluunniit pisortanit ikiorsiissutinik qinnuteqarlutit.

 

2. Suliffimma suliunnaarsippaanga (ingerlaannartumik atuutilersumik). Tamanna uannut qanoq isumaqarpa?

Ingerlaannartumik atuutilersumik suliunnaarsitsineq imatut paasineqassaaq siunissami suliffinnut ornigutissanngitsutit.

  • Soraarsitsineq allaganngorlugu pissarsiariuk. Nalornissuteqaruit atsiussanngilatit.
  • Ingerlaannarlutit sumiiffinni SIP attaveqarfigiuk imaluunniit SIK (telefonikkut), siunnersorneqarlutillu qanoq iliornissannut.

 

3. Sulisut sinniisaata qanoq ikiorsinnaavaanga?

Sulisut sinniisaat suliffimmi suleqatigisaminik qinerneqartarpoq, taasumalu suliassarai illit aamma suleqatigisavit soqutigisasi aqutsisunut saqqummiuttassallugit, imaaliornermigut:

  • suliffimmi atugassarititaasut pillugit tusarniarneqartarnermigut
  • sulinermi aamma sulisunut atugassarititaasunut tunngatillugu oqartussaaqataanissavit aamma aalajangeeqataasarnissavillu qulakkeerniarneratigut
  • akissarsianut tapinik isumaqatigiinniarnermi ikiuunnermigut
  • aamma illit kissaatigigukku sulisut sinniisaat illersortigisinnaavat soorlu assersuutigalugit napparsimalluni sulinngittarnerit pillugit oqaloqatigiinnerni, sulineq pillugit oqaloqatigiinnerni il.il.

 

4. Isumaqatigiissutit pillugit isumaqatigiinniarnerit sivitsorput. Qanoq uanga inissisimavunga?

Isumaqatigiissutit pisoqqat atuutissapput isumaqatigiissutip nutaap isumaqatigiissutigineqarnissaata aamma atsiorneqarnissaata tungaanut. Tassa naak isumaqatigiissutit pillugit isumaqatigiinniarnerit sivitsoraluartut, taava pisinnaatitaaffitit suli pigiinnassavatit.

 

5. Misigisimavunga aqutsisunnit/suleqatinnit uumisaarneqarlunga. Qanoq iliussaanga?

Ajornartorsiut allaganngorlugu nassuiaatigiuk suliffinnilu sulisut sinniisaannut nalunaarutigalugu. Suliffinni sulisut sinniisoqanngippata sumiiffinni SIP-mut ikiortissarsiorit.

  • Misissussavat suliffeqarfimmi suleqatiginnermi ajornartorsiutit, qinngasaarineq imaluunniit uumisaarinerit pillugit allassimasunik maleruagassaqarnersoq.

 

6. Perulunnartumik nappaateqalerpunga. Suliffinnut tunngatillugu qanoq iliussaanga?

Isumaqatigiissutit tunngavigalugit assigiinngitsunik pisinnaatitaaffeqarputit nappaammit perulunnartumit eqqorneqaruit.

  • Piaartumik sulisitsisut nappaatit pillugu ilisimatissavat.
  • Eqqaamajuk suna nappaatiginerlugu uppernarsaatip napparsimavimmit pissarsiarinissaa.
  • Sulisut sinniisaat, sumiiffinni SIP imaluunniit SIK attaveqarfigikkit siunnersortinniarlutit.

 

7. Suliffiga atorfinitsitaaninnut isumaqatigiissummik allagaqarusunngilaq. Qanoq iliussaanga?

Kalaallit Nunaani inatsiseqanngilaq sulisitsisup atorfinitsitaaninnut isumaqatigiissumik tunniussisussaatitaaneranut. Kisianni nalinginnaasuuvoq pisortani atorfininnerni atorfinitsitaanermut isumaqatigiissummik atsiortoqartarnera.

  • Sulisut sinniisaat, sumiiffinni SIP imaluunniit SIK attaveqarfigikkit siunnersortinniarlutit.

 

8. Aningaasarsiani tapisiat pillugit isumaqatigiinniarnissamut ikiorneqarsinnaavunga?

Isumaqatigiissutini assigiinngitsuni periarfissaqarpoq tapinik qinnuteqaateqarsinnaaneq imaluunniit  tapinik assigiinngitsunik ilinnut pissarsisinnaanermut pisinnaatitaaffiliisunik. Illit tapit takusinnaavatit ilinnut periarfissaasinnaasut illit suliannut tunngatillugu isumaqatigiissutaasup iluani.

  • Tapinik sulisut sinniissaat, sumiiffinni SIP imaluunniit SIK isumaqatigiinniarsinnaapput.

 

9. Suliffiga akiliisinnaajunnaarpoq. Qanoq iliussaanga?

Suliffiit akiliisinnaajunnaarpat piaarnerpaamik SIK tlf. 32 21 33-kkut attaveqarfigissavat.

  • Illit sulisitsisut akiliisinnaajunnaarpat inatsilerituumit advokatimit kuratoriusumit saaffigineqassaatit. Kurator tassaavoq inatsisileritooq eqqartuussiveqarfimmit akiliisinnaajunnaarsimasup qimataanik aqutsisussanngorlugu toqqarneqartoq. Akiliisinnaajunnaarnerup kinguninnguatigut kurator misissuissaaq suliffeqarfik tunineqarsinnaanersoq imaluunniit suliffeqarfik atorunnaarsinneqassanersoq. Tamatumunnga atatillugu kuratorip misissussavaa aamma nalilersussavaa illit sulinissat pisariaqartinneqarnersoq.
  • SIK-mit kurator ingerlaannartumik atassuteqarfigineqassaaq nalunaarfigineqarlunilu illit sulisinnaasutit, kisianni qimataq sumilluunniit sullisissanngilat illit akissarsiassatit qularnaatsumik qularnaveeqquserneqarsimatinnagit.
  • Kuratorip qinnuigippatit qimataq sulissuteqqullugu pingaaruteqarluinnarpoq illit SIK-mut attaveqarnissat, tassa illit akissarsiassatit aamma sulinngiffeqarnersiutissatit qularnaatsumik qularnaveeqquserneqartariaqarmata, tassa qimatamut arlaannik sullississaguit.
  • Akiliisinnaajunnaarnerup atuutilernerani akissarsiassannik pisassaqareeruit, taava SIK-mit Lønmodtagernes Garantifond-imut (sulinermik inuussutissarsiuteqartut sillimmateqarfiannut) qinnuteqaatip immersornissaannut ikiorneqassaatit.

10. Sulitillunga ajoquserpunga. Qanoq iliussaanga?

Sulinerpit nalaani ajoqusersimaguit, taava aallaavittut ”Sulitilluni Ajoqusernissamut Isumannaallisaaneq pillugu Inatsimmit” ilaatinneqarputit. Taamaalillutit ajoqusernerpit kingunerinut taarsiiffigineqarsinnaavutit, suliaritinninnut aningaasartuutit matussuserneqarlutik aamma napparsimanerpit nalaani ullormusiaqartinneqarlutit.

  • Ajoquserneq/ajutoorneq ingerlaannartumik nalunaarutigineqassaaq kingusinnerpaamillu piffissaq ajoquserfiusoq ukiumik ataatsimik qaangiutsinnagu. Tamanna nalinginnaasumik illit nakorsat imaluunniit kigutinut nakorsarisat imaluunniit sulisitsisorisat aqqutigalugit pisarpoq. Ajoraluartumik ajoqusernerit amerlasuut nalunaarutigineqarneq ajorput. Taamaattumik tamanna eqqumaffiginiassavat, ukiorlu ataaseq killissarititaasoq qaangiutsinnagu illit nammineq ajoqusernerit nalunaarutigisinnaavat. Paasissutissat amerlanerusut www.cfa.gl -imi pissarsiarisinnaavatit, aammattaaq nalunaaruteqarnermut immersugassaq www.anmeld.gl -ikkut immersorsinnaallugu.
  • Malittarisassat aammattaaq atuuttuupput illit inooqatigisat/katillugu aapparisat imaluunniit qitornavit arnaat/angutaat sullivimmi ajutoorluni toquppat, illit qitornatilluunniit ataasiartumik tunniunneqartumik pissarsiaqarsinnaagavit/-gamik (ilisinermut ikiorsiissut aamma pilersuisumik annaasaqarnermi taarsiissut).

 

11. Suliffinnit soraarniarpunga. Qanoq iliussaanga?

Soorlu assersuutigalugu suliffinni uumisaarisoqarnera imaluunniit qinngasaarisoqarnera pissutigalugu soraassanngilatit aamma suliffinniit qimagutissanngilatit sulisitsisut imaluunniit aqutsisut akuersiteqqaarnagit. Sulisut sinniisaannut, sumiiffimmi SIP-mut imaluunniit SIK-mut ikiortissarsiorit ajornartorsiutaasinnaasut iluarsiniarlugit imaluunniit siunnersorneqarlutit soraarniutit qanoq eqqortumik suliarissanerlugu.

  • Soraarniutit allaganngorlugu tunniutissavat.

 

12. Suliffinni suleqatigiinnermi ajornartorsiuteqarpoq. Qanoq iliuussaanga?

Ajornartorsiutaasoq allaganngoruk tamannalu suliffinni sulisut sinniisaannut tunniullugu. Suliffimmi sulisut sinniisoqanngippata taava sumiiffinni SIP-mut ikiortissarsiorit.

 

13. Suliffinni sulisut sinniisoqanngillat. Qanoq iliussaanga?

Sulisut sinniisaannik qinersisoqassappat piumasaqaataavoq sulisut SIK-p isumaqatigiissutaanik atuisut ikinnerpaamik tallimaanissaat. Taamaattumik SIK-p isumaqatigiissutai tunngavigalugit atorfeqartinneqartut tallimaagussi imaluunniit amerlanerugussiluunniit taava killilerneqarnasi sulisut sinniisaannik qinersisinnaavusi. Sumiiffinni SIP saaffigisinnaavat ikiorneqarusukkuit.

 

14. Atorfinitsinneqarninnut isumaqatigiissutima misissornissaanut ikiorneqarsinnaavunga?

Aap, tamatigut atorfinitsinneqarninnut isumaqatigiissutivit misissorneqarnissaanut ikiorneqarsinnaavutit sulisut sinniisaannik, sumiiffimmi SIP-mi imaluunniit SIK-mi.

  • Sunaluunniit atsiussanngilat nalornisaqartillutit. Apeqqutiginiakkavit paaseqqaarnissaannut utaqqigit.
  • Eqqaamassavat ilisimatinneqassagavit atorfiit qanoq taaguuteqarnersoq, sunik suliaqassanerlutit aamma qanoq akissarsiaqassanerlutit.
  • Immikkuualuttut ilaatinneqanngitsut apeqqutigikkit, eqqaasaqaraangavit nangaanak aperisarit.
  • Suliffeqarfimmi sulisunut mappersagaqarnersoq apeqqutigiuk. Sulisut mappersagaat tassaavoq pisinnaatitaaffiit, pisussaaffiit aamma naleqartitat allattorneqarsimasut, tassaasut suliffeqarfiup ilisarnaatissamisut kissaatigisai.

 

15. Suliffinni saassunneqarpunga. Kia ikiorsinnaavaanga?

Ingerlaannarlutit sulisut sinnisaat imaluunniit sulisitsisut saaffigissavat. Taakku pisussaapput taamaattoqartillugu ilinnik ikiuissallutik.

 

16. Ilaqutara qanigisara perulunnartumik nappaateqalerpoq imaluunniit toquvoq. Suliffinnut tunngatillugu uanga qanoq periarfissaqarpunga?

Isumaqatigiissutini assigiinngitsunik periarfissinneqarputit, tassa illit perulunnartumik nappaammik eqqugaaguit imaluunniit ilaquttavit qanigisavit (angajoqqaat, aapparisap, qitornat imaluunniit qatanngutit) arlaat nappaammik perulunnartumik eqqugaappat.

  • Piaartumik sulisitsisut nappaat pillugu ilisimatissavat aamma napparsimavimmit uppernarsaammik pillutit.
  • Sulisut sinniisaat, sumiiffinni SIP imaluunniit SIK attaveqarfigikkit siunnersortinniarlutit.

 

17. Qanoq sivisutigisumik feeriarsinnaatitaavunga?

Feeriartarneq pillugu inatsisip pisinnaatitaaffeqartippaatit ukiumut sapaatip-akunnerini tallimani feeriarnissannut.

  • Sulisut sinniisaat, sumiiffinni SIP imaluunniit SIK attaveqarfigikkit siunnersortinniarlutit.

 

18. Suliffiga akilersuiunnaarpoq. Tamanna uannut qanoq isumaqarpa?

Akilersuiunnaarneq tassa suliffiup akiligassanik akilersuiunnaarnera – soorlumi oqaatsimi ersersinneqareersoq. Tamatuma sulisitsisoq unillatsiarnissaanut periarfissittarpaa, tamannalu suliffeqarfiup piffissap naammaginartup iluani imminut akilersinnaasumik ingerlaqqissinnaaneranik nalilersuinermut atorneqassaaq, suliffeqarfik tunineqassanersoq / tunineqarsinnaanersoq imaluunniit akiliisinnaajunnaarluni unissanersoq.

  • Akilersuiunnaarnermi illit soraarsinneqarnalluunniit isumaqatigiissutit atorunnaarsinneqanngilaq, kisianni piumasaqaatigisinnaavat piffissami pineqartumi akissarsiassavit qulakkeerneqarnissaat. Tamanna pisinnaavoq aningaaserivimmit qularnaveeqqusiinikkut imaluunniit inatsisilerituup nakkutilliisuutitap uppernarsaaneratigut. Qularnaveeqqusiineq pilersinneqassaaq akiligassanik akilersuiunnaarnerup aallartinneranit ullut 14-it ingerlanerini. Taamaattoqanngippat illit atorfeqartitaanerpit taamaatinnissaa toqqarsinnaavat.
  • Immaqa akiligassanik akilersuiunnaarnerup nalaani nalunaarfigineqassaatit soraarsitaalersutit. Taamaattoqarpat tamanna ingerlanneqassaaq nalinginnaasumik soraarsitsinissamut siumoortumik ilisimatitsissuteqartussaaneq malillugu. Suliffeqarfik ingerlaannarpat kiisalu soraarsitaanerit taamaatinneqarpat, taava illit atorfeqartitaanerit allanngornani ingerlaannassaaq atugassarititaasut aamma ukiut suliffigisimasavit amerlassusiat nikisinneqarnatik. Sulisut sinniisaat aamma SIP akiligassanik akilersuiunnaarnerup nalaani ikiuussinnaapput aamma siunnersuisinnaapput. Taakku aammattaaq tassaapput inatsisilerituumut nakkutilliisuutitamut akissarsiassat qulakkeerneqarnissaannik piumasaqaateqarsinnaasut.
  • Suliffiit akiligassanik akilersuiunnaarpat taava ingerlaannartumik SIP-mut imaluunniit SIK-mut saaffiginnissaatit.